Baru-baru ini, landskap perdagangan antarabangsa berdepan dengan satu perkembangan yang membimbangkan apabila Amerika Syarikat (AS) memulakan siasatan rasmi ke atas 15 buah negara, termasuk Malaysia dan Kesatuan Eropah.
Siasatan yang digerakkan di bawah Seksyen 301(b) Akta Perdagangan 1974 ini diterajui oleh Wakil Perdagangan AS (USTR), Jamieson Greer, untuk meneliti dakwaan mengenai lebihan kapasiti pengeluaran berstruktur dan penggunaan buruh paksa.
Objektif utama siasatan ini adalah untuk menentukan sama ada dasar dan amalan negara-negara terlibat bersifat tidak munasabah, diskriminatif, serta membebankan atau menyekat perdagangan AS.
Latar Belakang: Agenda Perindustrian Semula AS
Langkah drastik ini berkait rapat dengan usaha perindustrian semula di bawah pentadbiran Presiden Donald Trump, yang terus menghadapi cabaran besar.
Walaupun Mahkamah Agung AS telah membatalkan ‘Tarif Trump’ pada tahun lalu, Presiden Trump kekal bertegas bahawa beliau berhak mengenakan tarif demi “mempertahankan kedaulatan negara”.
Sesetengah pihak melihat siasatan terbaharu ini sebagai strategi AS untuk menjustifikasikan pelaksanaan semula tarif yang lebih tinggi, yang berpotensi mencecah 19% untuk Malaysia berbanding kadar tarif global semasa yang sekata pada 15%.
Fokus Siasatan 1: Lebihan Kapasiti Pengeluaran
Siasatan terhadap kapasiti pengeluaran berlebihan ini menyasarkan sektor-sektor strategik seperti elektronik, mesin, dan keluli.
Malaysia kini merekodkan lebihan dagangan yang signifikan dengan AS sebanyak $16 bilion, sebahagian besarnya dipacu oleh eksport elektronik dan mesin.
AS mendakwa terdapat indikator jelas mengenai kapasiti berlebihan, dengan merujuk kepada kapasiti pengeluaran keluli di Malaysia yang meningkat sebanyak 22% antara tahun 2018 hingga 2022, walaupun dalam tempoh yang sama permintaan pasaran telah merosot sebanyak 25%.
Lambakan kapasiti ini didakwa boleh menjatuhkan harga keluli global, sekaligus membawa kesan buruk kepada industri pengeluaran keluli domestik AS.
Fokus Siasatan 2: Dakwaan Penggunaan Buruh Paksa
Secara selari, AS juga telah memulakan siasatan berasingan di bawah seksyen yang sama terhadap 60 buah negara, termasuk Malaysia, berhubung dakwaan kegagalan menangani isu buruh paksa. AS berhujah bahawa penggunaan buruh paksa adalah satu kaedah manipulasi kos pengeluaran yang tidak adil.
Barangan yang dihasilkan melalui buruh paksa menyebabkan produk AS tidak mampu bersaing secara sihat dari segi harga pasaran, sekaligus menjejaskan prospek perdagangan mereka.
Proses, Garis Masa, dan Potensi Tindakan Balas
Susulan permulaan siasatan ini, USTR diwajibkan untuk mengadakan rundingan secara rasmi dengan kerajaan negara-negara yang terlibat. Terdapat beberapa tarikh penting yang perlu diberi perhatian oleh pemain industri:
17 Mac 2026: Penyata ulasan (docket) berkaitan siasatan lebihan kapasiti akan dibuka kepada umum.
15 April 2026: Tarikh tutup untuk penghantaran komen awam bagi siasatan kapasiti berlebihan.
28 April 2026: Sesi pendengaran dijadualkan bagi siasatan berkaitan isu buruh paksa.
Siasatan ini dijangka berlangsung selama beberapa bulan sebelum USTR mengeluarkan keputusan akhir. Sekiranya Malaysia dan negara-negara lain didapati bersalah, AS mempunyai bidang kuasa untuk mengenakan pelbagai tindakan balas yang tegas, termasuk pengenalan kuota import, sekatan perdagangan, dan tarif baharu.
Perkembangan siasatan AS ini merupakan satu detik kritikal bagi ekonomi Malaysia yang amat bergantung pada aktiviti eksport. Kerajaan Malaysia dan pemain industri perlu bekerjasama rapat untuk meneliti dakwaan ini dengan menyediakan bukti komprehensif bagi proses rundingan.
Di samping itu, inisiatif berterusan untuk menambah baik standard tenaga kerja dan menyeimbangkan kapasiti industri amat penting bagi menjamin kelestarian hubungan perdagangan Malaysia di pentas global.